Türkiye’de Yasaklanmış Kitaplar

/ 5 Kasım 2021 / / yorumsuz
Türkiye’de Yasaklanmış Kitaplar

Türkiye’de yasaklanmış kitaplar, dünya üzerinde bazı ülkelerde, bazı kitaplar gerek dini gerek siyasi gerek cinsellik gerekse de kültürel sorunlar yüzünden yasaklanmıştır. Ülkemizde de aynı sorunlardan dolayı bazı kitaplar yasaklanmıştır. Bu kitapların yasakları şu an kalkmış olsa da geçmişte azımsanmayacak kadar süre yasak olarak kaldı.

Azizname

Yasaklı kitaplar listesi muhalif kimliğiyle bilinen, ülkemizin önemli yazarlarından biri olan Aziz Nesin’in Azizname isimli kitabı 1948 yılında yasaklandı ve yurt dışına çıkışı da yasaklandı. Bu kitabın yasağı 1970 yılında kaldırıldı ve günümüze dek onlarca kez basıldı. 1995 yılında Yücel Erten tarafından tiyatro haline getirildi. 2001 yılına geldiğimizde ise kitabın yurt dışına çıkarılma yasağı da kaldırıldı.

Yasaklı Kitaplar Listesi
Yasaklı Kitaplar Listesi

Türkiye’de Yasaklanmış Kitaplar Felsefenin Temel İlkeleri

12 Eylül Darbesi sırasında ilk yasaklanan kitap olan Felsefenin Temel İlkeleri kitabı ilk olarak 1945 yılında basılmıştır. Marksist teoriye dayanan bir kitaptır. Türkiye’de bu kitap ilk kez 1969 yılında basıldı. Felsefenin Temel İlkeleri kitabının yasağı 1990 yılında kaldırıldı.

Zabit ve Kumandan ile Hasbihal

Osmanlı İmparatorluğu yıkılırken, ard arda alınan yenilgilerden sonra askerliğin nasıl olması gerektiği üzerine yazılan bir kitap olan kitaba cevaben yazılan ve Mustafa Kemal tarafından yazılan bu kitap, ikilinin Çanakkale cephesine gitmesi sebebiyle basımı yapılamamıştır. 1918 yılına gelindiğinde ise kitabın basımı yapılmış ancak Damat Ferit tarafından yasaklatılmıştır.

Sınıf

Hababam Sınıfı kitabıyla tanınan Rıfat Ilgaz’ın 1944 yılında yayımladığı ancak bu yüzden 6 ay hapis cezasına çarptırıldığı kitap olan Sınıf, komünizm ve sosyalizm ideolojilerini topluma aşılama gerekçesiyle yasaklanmıştır.

Fikrimin İnce Gülü

1976 yılında Adalet Ağaoğlu tarafından yayımlanan kitap 12 Eylül Darbesi sonrasında yasaklanmış ve toplatma kararı çıkarılmıştır. Bu kararın alınmasının nedeni ise “askeri kuvvetleri tahkir ve tezyif”. Yasaklandıktan sonra açılan dava iki yıl sürer ve dava sonunda ise yasak kaldırılır. Fikrimin İnce Gülü kitabı Türk edebiyatı açısından ilk yol romanı olarak bilinir. Romanın konusu, Almanya’ya yapılan göçler ve Bayram karakterinin ülkeye geri dönüş yolculuğudur.

Şeytan Ayetleri

Çıktığı günden bu yana birçok İslam ülkesinde yasaklanan bir kitap olan Şeytan Ayetleri, Hz. Muhammed’e Şeytan tarafından söylenen ayetlerin olduğu iddiasıdır. Kitap sadece yasaklanmamış, kitabın yazarı Salman Rüşdü ölüm tehditlerine maruz kalmıştır. Hatta Humeyni, Salman Rüşdü hakkında ölüm fermanı vermiştir. Şeytan Ayetleri kitabını çevirmek isteyen Aziz Nesin tepkileri üzerine çekmiştir. Bu kitabın Türkiye’de yasaklanmasının anti-laik ve anti-demokratik olduğunu vurgulamıştır. Okunmaması gereken kitaplar listesine giren Şeytan Ayetleri kitabının oluşturduğu tepkiden dolayı 1993 yılında Sivas Madımak’ta, Aziz Nesin ve bazı yazarların kaldığı otel yakılmış ve 33 aydın, 2 otel görevlisi hayatını kaybetmiştir.

İmamın Ordusu

Gülen Cemaati’nin Emniyet’te nasıl yapılandığını anlatan bu kitabın yazarı olan Ahmet Şık, Ergenekon davası kapsamında tutuklanmış ve kitaba da emniyet tarafından el konmuştur. Ancak kitap internet üzerinden birçok kişiyle paylaşılmıştır.